İleri evre Alzheimer hastalığına yönelik yapılan yenilikçi bir deney, nörodejeneratif hastalıkların seyrine dair çarpıcı bulgular sundu. Frontiers in Neuroscience dergisinde yayımlanan vaka çalışmasında, yaklaşık 10 yıl boyunca Alzheimer ile mücadele eden 80 yaşındaki bir kadında uygulanan deneysel tedavi sonrası önemli bilişsel ve işlevsel gelişmeler yaşandığı belirtildi. Araştırmanın konusu olan hasta, Japon kökenli bir Amerikalı olup son beş yıldır hastalığın ileri evresindeydi. Kadının idrar kontrolünü kaybettiği, yalnızca tek heceli kelimelerle konuşabildiği, hareket etmek için başkalarından destek almak zorunda olduğu ve sosyal etkileşimlerinin büyük ölçüde azaldığı ifade edildi.
Araştırmacılar, hastaya Psilocybe cinsi mantarlarda doğal olarak bulunan bir bileşikle tek doz uyguladı. İlk saatlerde yoğun terleme, huzursuzluk ve uzun süre devam eden derin uyku benzeri bir durum gözlemlendi. Ancak yaklaşık 19 saat sonra, hastanın uzun zamandır hatırlayamadığı anılarını tam cümleler halinde anlatmaya başladığı kaydedildi. Takip eden gün ve haftalarda ise dikkat çekici değişiklikler meydana geldi. Kadının idrar kontrolünü yeniden sağladığı, kendi kıyafetlerini giyebildiği, göz teması kurarak sosyal etkileşimlere daha aktif bir şekilde katıldığı ve daha akıcı bir şekilde konuşabildiği bildirildi. Ayrıca geçmişe dair bazı anıları hatırlayarak çevresindekilerle anlamlı iletişim kurabildiği belirtildi.
Araştırmacılar, daha sonra daha düşük dozda ikinci bir uygulama gerçekleştirdi. Bu uygulamanın ardından hastanın sözlü iletişiminde artış, mizah duygusunda bir canlanma ve yürüme yeteneğinde iyileşme gözlemlendi. Ancak bilim insanları, bu olumlu sonuçların Alzheimer hastalığını iyileştirdiği ya da tersine çevirdiği anlamına gelmediğini vurguladı. Çalışmada elde edilen olumlu etkilerin geçici olduğu ve hastalığa neden olan nörodejeneratif sürecin devam ettiği ifade edildi. Araştırmanın yazarları, bulguların yalnızca bir hasta üzerinden elde edildiğini ve bu nedenle genel geçerlilik taşımadığını belirtti. Yine de bu çalışma, ileri evre demans hastalarında tamamen kaybolduğu düşünülen bazı işlevlerin korunabileceğini ve belirli nöromodülatör koşullar altında yeniden erişilebilir hale gelebileceğini göstermektedir.
